Văn mẫu lớp 8

Soạn bài miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự

Soạn bài miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự

Hướng dẫn

I.Sự kết hợp các yếu tố kể, tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự.

-Kể: thường tập trung nêu sự việc, hành động, nhân vật.

-Tả: thường tập trung chỉ ra tính chất, màu sắc, mức độ của sự việc, nhân vật hành động.

-Biểu cảm: thường biểu hiện ở các chi tiết bày tỏ cảm xúc, thái độ của người biết trước sự việc, nhân vật, hành động.

1.Yếu tố miêu tả và các yếu tố biểu cảm trong đoạn văn trong SGK.

Đây là đoạn trích kể lại cuộc gặp gỡ cảm động của nhân vật “tôi” với lâu ngày xa cách. Sự việc được diễn ra bằng các chi tiết như sau:

-Mẹ tôi vẫy tôi.

-Mẹ kéo tôi lên xe.

-Tôi òa lên khóc.

-Mẹ tôi cũng sụt sùi theo.

-Tôi ngồi bên mẹ, ngả đầu vào cánh tay mẹ, quan sát gương mặt của mẹ.

Các yếu tố miêu tả có trong những câu:

-Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, ríu cả chân lại.

-Mẹ tôi không còm cõi.

-Gương mặt vẫn tươi sáng với đôi mắt trong và nước dan mịn, làm nổi bật màu hồng của hai gò má.

Các yếu tốt biểu cảm có trong đoạn trích là:

-Diễn tả sự : Hay tại sự sung sướng bỗng được trông nhìn và được ôm ấp cái hình hàu máu mủ của mình mà mẹ tôi lại tươi đẹp như thuở còn sung túc.

-Bộc lộ sự : Những cảm giác ấp áp đã bao lâu mất đi bỗng lại mơn man khắp da thịt. Hơi quần áo và những hơi thở ở khuôn miệng xinh xắn nhai trầu phả ra lúc đó thơm tho lạ thường.

-Phát biểu cảm tượng: Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ… để bàn tay mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm và gãi rôm ở sống lưng cho mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng.

Các yếu tố trên không tách riêng mà đan xen vào nhau, vừa kể, vừa tả và biểu cảm.

Có thể thấy trong đoạn văn sự đan xen đó:

-Về sự việc: tôi ngồi trên đệm xe.

-Tả: đùi áp đùi mẹ tôi, đầu ngả vào cánh tay mẹ tôi.

-Biểu cảm: Những cảm giác ấm áp đã bao lâu mất đi bỗng lại mơn man khắp da thịt.

2.Bỏ hết các yếu tố miêu tả và biểu cảm, chỉ chép lại câu văn kể người và sự việc thành một đoạn.

“Mẹ tôi vẫy tôi. Tôi chạy theo chiếc xe chở mẹ. Mẹ kéo tôi lên xe. Tôi òa khóc. Mẹ tôi khóc theo. Tôi ngồi bên mẹ, ngả đầu và cánh tay mẹ, quan sát gương mặt mẹ”.

Nhận xét:

-Các yếu tố miêu tả và biểu cảm đã làm cho ý nghĩa truyện thêm sâu sắc.

Xem thêm:  Cảm nhận về bài thơ Ngắm trăng trong Nhật kí trong tù của Bác Hồ

-Nếu không có yếu tố miêu tả giúp cho việc kể lại cuộc gặp gỡ giữa hai mẹ con thì đoạn văn mất đi sự sinh động về màu sắc, hương vị, hình dáng, diện mạo của sự việc, nhân vậ, hành động. Ở đây ta thấy yếu tố biểu cảm đã giúp người viết thể hiện rõ tình mẫu tử sâu nặng. Đoạn văn buộc người đọc phải xúc động, trăn trở, suy nghĩ trước sự việc và nhân vật.

3.Nếu bỏ các yếu tố kể trong đoạn văn trên, chỉ để lại các câu miêu tả và biểu cảm thì đoạn văn không có “chuyện”.

Ta biết cốt truyện là do sự việc và nhân vật cùng với các hành động tạo nên. Các yếu tố miêu tả và biểu cảm chỉ có thể bám vào sự việc và nhân vật mới phát triển được.

Như vậy yếu tố kể người và sự việc trong là quan trọng.

II.Luyện tập

1.Một số đoạn văn tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm.

Tôi đi học.

+ Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều.

+ Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cánh hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng…

(Các em tìm thêm)

-.

+ Thằng Dần vục đầu vừa thổi vừa húp xoàn xoạt. rón rén bưng một bát lớn đến chỗ chồng nằm:

+ Thầy em cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột.

+ Rồi chị đón lấu cải Tỉu ngồi xuống đó như có ý chờ xem chồng chị ăn có ngon miệng không.

-Lão Hạc.

+ Lão hút xong, đặt xe điếu xuống, quay ra ngoài thở khói…

+ Sau một điếu thuốc lào, óc người ta tê dại đi trong nỗi đê mê nhẹ nhõm. Lão Hạc ngồi lặng lẽ, hưởng chút khoái lạc cỏn con ấy.

Các đoạn văn trên có yếu tố miêu tả làm hiện ra trước mắt người đọc cảnh vật, sự việc và có tác động đến những câu , làm cho đoạn văn bật ra được ý nghĩa sâu sắc đầy hình tượng.

2.Viết một đoạn văn kể về phút giây đầu tiên khi em gặp lại một người thân sau một xa cách.

“Khác với mọi ngày, chiều nay em đi học về thấy cánh cửa nhà mở thật rộng. Qua hàng rào hoa dâm bụt em thấy trong nhà có một bóng người cao lớn đang đi lại… Em thắc mắc tự hỏi “ai đây nhỉ?” và đi vội về…Vừa bước đến cửa thì một gương mặt thương nhớ hơn hai năm nay đối với em hiện ra làm em xúc động lặng người. Em vứt cái cặp xuống, chạy ào đến ôm cái thân hình vạm vỡ đầy sương gió và kêu lên: “Ôi, bố”.

Em hỏi bó trong lời nghẹn ngào, “Bố về bao giờ thế?” và đôi dòng nước mắt trào ra.

vừa cốc nhẹ lên đầu em, vừa nói:

-Con gái bố lớn quá rồi.

Em vừa xoa đôi má rám nắng, vừa hôn lên nước da ngăm đen mặn mùi nước biển ấy, thế rồi hai bố con bỗng nhiên cười rất to…” (Vũ Tiến Quỳnh)

Các em hãy tìm các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong đoạn văn trên.

Xem thêm:  Soạn bài Cuộc chia tay của những con búp bê

Post Comment