Văn mẫu lớp 11

Phân tích nhân vật Liên trong tác phẩm “Hai đứa trẻ” của nhà văn Thạch Lam

Đề bài: Em hãy nhân vật Liên trong tác phẩm “” của nhà văn .

Bài làm

Thạch Lam được biết đến là một nhà văn trong nhóm Tự lực văn Đoàn, có thể chính vì vậy mà trong những trang văn của ông cũng như thấm đượm chất thơ và chất trữ tình mà rất hiếm nhà văn nào có thể làm được điều đó. “Hai đứa trẻ” là một trong những tác phẩm có thể nói lên được điều này, và dường như trong tác phẩm nhân vật cô bé Liên là một trong những nhân vật để lại trong lòng người đọc nhiều cảm xúc  nhất.

Có thể thấy rằng trong khung cảnh Hai đứa trẻ xác xơ, tiêu điều và ngập đầy bóng tối. Thế giới nhân vật dường như cũng đã hiện hình hầu hết là những cuộc đời bóng tối đó chính là hình ảnh những đám trẻ con nhếch nhác nhặt rác ở mặt chợ, mẹ con chị Tí với một gia tài nghèo nàn thảm hại. Còn bác Xẩm mù chỉ biết bần bật mấy tiếng đàn trên chiếc chiếu rách với cái thau sắt trắng chờ tiền thưởng nằm trống trơ trước mặt. Và hình ảnh ám ảnh của  bà cụ Thi hơi điên điên, bác phở Siêu gánh phở đi bán rong…

Tất cả như chính là nhịp thở của phố huyện trong “Hai đứa trẻ” như đã phập phồng một sự sống tàn lụi, khuất lấp. Nó như đã thật xào xạc, u tối và hiu quạnh. Trong cái ao tù ấy thì dường như cũng theo dòng chảy , ta như thấy những con người có tên lẫn không tên cứ hiện ra như những vụn đời bé nhỏ âm thầm, và như trở lên yên lặng nhiều hơn là cử động. Và nếu cử động thì khẽ khàng, sè sẽ, chầm chậm, từ từ: gượng nhẹ, cúi nhìn, lặng ngước mắt lên, gượng nhẹ ngồi, khẽ quạt… Họ như cũng đã nghĩ nhiều hơn nói, nếu nói thì nhỏ nhẹ, chậm rãi, bâng quơ, vẩn vơ, ơ hờ,… hỏi cho có chuyện, và đáp cũng vì thế phẳng lặng và rất đỗi nhạt nhẽo, rời rạc. Có thể thấy ở họ hoạt động theo một nếp sinh hoạt có phần máy móc, quán tính, dọn hàng chờ đợi rồi dẹp hàng, gánh phở ra phố rồi kĩu kịt gánh trở về.

Dường như đối với họ, đói với những con người nơi phố huyện thì chẳng bao giờ đem lại một cơ may. Bởi vì thế họ không có những dằn vặt nội tâm, hay những giằng xé về món nợ áo cơm. Ở họ, có lẽ sự an phận là lẽ sống. Cứ thế, cứ thế họ như đã sống lặng lẽ, bình tĩnh, , một sự bất đắc dĩ của kiếp người. Có lẽ mà vì thế, mong ước của họ chỉ là nỗi khắc khoải mơ hồ, chập chờn và vu vơ. Phần lớn các nhân vật trong “Hai đứa trẻ’ dường như đã được Thạch Lam lược giản tối đa để chỉ còn lại tựa hồ như những cái bóng thầm lặng trong một vũ trụ bóng tối rộng lớn vô cùng.

Xem thêm:  Soạn bài luyện tập vận dụng kết hợp các thao tác lập luận

Thế nhưng, ta có thể thấy trong những cái bóng nhập nhòa của đời sống phố huyện ấy lại hiện diện chỉ một tâm hồn biết sống. Dường như những tâm hồn ấy là Liên. Liên vừa hòa vào khối người trong bóng tối, lại như đã ừa tách ra như một điểm nhìn đầy ý thức của ”cái tôi”. Cô bé Liên như đã không chịu tự đánh mất mình trong một tổng thể nhạt nhòa dễ lẫn. Và với phàn mở đầu tác phẩm, người đọc bắt gặp hình ảnh Liên như đang ngồi yên lặng bên mấy quả thuốc sơn đen “đôi mắt chị bóng tối ngập đầy dần và cái buồn của buổi chiều quê thấm vào tâm hồn ngây thơ của chị” và “chị thấy buồn man mác trước cái giờ khắc của “ngày tàn”.

Phan tich nahn vat Lien trong tac pham hai dua tre - Phân tích nhân vật Liên trong tác phẩm “Hai đứa trẻ" của nhà văn Thạch Lam

Liên một cô bé được xây dựng và dưới cái nhìn của bạn đọc là một người lớn, nghĩa là Liên không còn hoàn toàn trẻ con, nhưng cũng chưa phải là người lớn. Tác giả như không phải vô ý gọi Liên là “chị” vì cô bé như một trái cây chín sớm trước dòng chảy nghèo khó của kiếp người. Liên dường như đã biết quan tâm săn sóc em bằng tình cảm trìu mến, dịu dàng như . Liên lại rất đảm đang tảo tần thay mẹ và quản lý cửa hàng tạp hóa như một người lớn. Ở  nhân vật Liên chính là một cô bé có tâm hồn trẻ dại với những khao khát hồn nhiên, thơ ngây, bình dị nhưng đã sớm bước vào đời để kiếm kế sinh nhai. Và cô bé iên chính là hiện thân của một kiếp sống nghèo khổ, hiện thân của một sự an phận của con người tại một phồ huyện nghèo trước cách mạng tháng Tám.

Thế nhưng, dường như trong cái hun hút khuya đêm, trong bóng tối tĩnh lặng của đời mình, Liên cũng như đã đã nhìn vào lòng đêm mà khắc khoải nhận ra một thứ hào quang cao rộng, xa xôi hơn của kiếp người. Nhật là một đôi mắt mở to của cô thiếu nữ không chịu ngủ yên. Cuộc sống dường như cũng đã diễn ra trước mắt người khác sẽ lặng lẽ như một thứ ao tù, nhưng người đọc lại đã tâm hồn tinh tế nhạy cảm của Liên đã tự thấy ở cõi lụi tàn ấy cả một sự sống xôn xao. Và có thể thấy rằng đằng sau dáng ngồi bất động và gương mặt ưu phiền của Liên là cả một ”cái tôi” đa cảm và trầm tư. Và bên ngưỡng cửa của người lớn, Liên lại như vừa cứ hồn nhiên vừa biết lo toan, Liên đã cái gì đó thật mơ mộng, bâng khuâng mà cô bé không đặt tên nỗi mà ở  “Liên không hiểu tại sao chị thấy lòng buồn man mác trước cái giờ khắc của ngày tàn”.

Cho nên ngay cả khi người đọc không lạ gì khi đôi mắt ngập buồn của Liên có thể vừa nhận ra sự giống nhau vừa nhận ra sự khác nhau trong các loại đèn đó là đèn nhà bác phở Mỹ, đèn Hoa kỳ leo lắt ở nhà ông Cửu, đèn dây sáng xanh ở hiệu khách, đèn ma trơi của tàu,… Thế giới dường như thật còm cõi, đơn điệu với cô vì thế chẳng hề . Khi phố huyện tiễn một ngày tàn ở phố chợ hiu quạnh, từ cái mùi âm ẩm của xác lá và rác bốc lên hơi nóng của ngày lẫn mùi cát bụi, cô cũng nhận ra ở đấy có mùi riêng của đất quê hương. Và dường như ở đấy có một cái gì rất đằm thắm, rất riêng tư. Cô bé Liên như đã còn nhận ra nỗi cô đơn muốn đồng cảm níu kéo gặp gỡ của những con người ”mặc dù đòn gánh đã xỏ sẵn vào quang rồi” nhưng cứ chưa rời nhau vì cố “đứng nói chuyện với nhau ít câu nữa”. Để lắng nghe và cảm thức được những điều ấy. Ta như thấy rõ ràng tâm hồn cô bé Liên phải hết sức gắn bó âu yếm với mảnh đất này, một sự gắn bó chỉ ở một tâm hồn lãng mạn mới có.

Xem thêm:  Soạn bài từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân

Ở nhân vật cô bé Liên dường như đã khiến cho chúng ta có cảm tưởng rằng, Liên cũng chỉ quẩn quanh trong cái ngõ cụt như bao kiếp phận khác. Có lẽ chính có gì buồn bằng bóng tối, có gì đáng sợ hơn bóng tối, ấy thế mà giữa cái tối vây quanh hun hút, Liên không thấy buồn, nhất là “đêm tối với Liên quen lắm, chị không sợ nó nữa”. Thực ra, tâm cảm của Liên đã quên bóng tối, cô để cho đôi mắt của mình bắt lấy mọi thứ ánh sáng, từ vệt đom đóm bay đến ngọn đèn con của chị Tí, và cả từ những hột lửa của đoàn tàu bắn ra đến là “hàng ngàn ngôi sao ganh nhau lấp lánh”. Điều đó cũng có nghĩa là từ mặt đất quá thiểu não, nặng nề, tâm hồn bay bổng đã lặng lẽ tách Liên ra khỏi cuộc đời tăm tối và như để sống những phút giây mơ ước hi vọng, dẫu đó chỉ là những giấc mơ hão huyền vậy.

Ta như cũng đã thấy được hình ảnh đoàn tàu với Liên vì thế chất chứa một vẻ đẹp của ngày qua. Ở đó, Liên dường như cũng đã lặng theo mơ tưởng, một thế giới hoài niệm nơi ký ức sâu đằm hiện lên ngân nga một dư vị ngọt ngào. Đó không là một trang cổ tích ngày xưa bỏ quên ở Bờ Hồ, đó chính là nơi hai chị em đã từng ”uống cốc nước lạnh xanh đỏ thần tiên”. Quá vãng dường như cũng đã trào lên muôn sắc hào quang, dù không rõ rệt nhưng vẫn hấp dẫn và quyến rũ mê hồn với những nhân vật lãng mạn. Có lẽ chính vì vậy, ta hiểu vì sao Liên là nhân vật duy nhất trong phố huyện cố thức không phải chỉ để “may ra còn có người mua” mà như chỉ muốn được nhìn chuyến tàu. Đó có thể nói chính là duy nhất trong ngày, và đó chính là phải chăng còn là mơ ước cả một đời ở con người. Vì thế con tàu trong mắt Liên đồ sộ và cũng như hết lạ lẫm và đi với tốc độ phi thường, vừa tới đã vụt qua. Và cô bé cũng như đã xốn xang như uống lấy tiếng động của nó, sắc màu của nó. Thế nhưng, khi như một thứ trò chơi của số phận, con tàu mà Liên ngưỡng mộ khát khao đến rồi lại phải ra đi. Và đã trả lại cho cuộc đời thực cái bóng đêm cố hữu như số phận. Nó như chỉ là một con sóng đột nhiên dội tới mặt nước bằng phẳng từ hãm của cuộc đời. Và dường như cái còn lại sau đó là môt bầu trời đầy sao, và Liên dường như cũng như bao con người khuất lấp khác lại tiếp tục lầm lũi cẩn thận gài then cửa, vặn nhỏ ngọn đèn, và như đã khép lại cánh cửa thường nhật để gieo mình câm lặng trong bóng tối.

Xem thêm:  Kể lại kỉ niệm của em với mẹ

Nhưng ngày mai, và chắc chắn là ngày mai lại bắt đầu, và giấc mơ của Liên sẽ trở lại,… Dường như trong mắt nhìn của Thạch Lam, nhân vật Liên là thế đấy, một nhân vật lãng mạn. Có thể nói rằng đây chính là thiên truyện Hai đứa trẻ vừa là một bức tranh hiện thực độc đáo, vừa như là một phát hiện lãng mạn đáng giá về con người. Nói chung nó như một nhà nghiên cứu, “Hai đứa trẻ” như vừa nhỏ nhoi như hạt bụi vô thường vừa là một chủ thể nhạy cảm biết nhận ra mối liên hệ với thời gian và vũ trụ, với cuộc sống và con người, luôn khát khao tự tìm kiếm lại mình trên mảnh đất đầy nỗi buồn và sự gian khó này. Có thể thấy chính những điều này, dù chỉ với một kiếp sống mỏng manh cùng một đời văn ngắn ngủi nhưng chỉ vài trang văn ít ỏi đối thoại với đời, Thạch Lam chính là là nhà văn gây nhiều vang vọng nhất trong sự suy tư về kiếp người.

Chính bằng một thứ ngôn ngữ đầy ám ảnh nó dường như đã ngân vang chất thơ, chất nhạc. Nhà văn Thạch Lam ũng như đã “phản ánh” được hiện thực những cuộc đời bé nhỏ như ”những chiếc đèn con”. Thế nhưng tất cả tình thương của ông lại tụ hội nơi quầng sáng bé nhỏ của những tâm hồn dường như đã biết đi tìm cái đẹp, đi tìm niềm mơ ước và như mang khát vọng được chia sẻ, được sống trong hạnh phúc ấy.

Post Comment