Cảm nhận về bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy

Cảm nhận về bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy
4.5 (89.52%) 21 đánh giá

Cảm nhận về bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy – Bài dự thi Cuộc thi Viết văn học trò

Thơ xưa yêu cảnh thiên nhiên đẹp
Mây gió trăng hoa tuyết núi sông

Loading...

Có thể nói từ xa xưa tới nay, trăng là đề tài quen thuộc trong thơ ca. Bởi nó là một vẻ đẹp mà thiên nhiên ban tặng cho con người. Cũng viết về trăng nhưng nhà thơ Nguyễn Duy không đi vào miêu tả mà lại kể cho ta nghe một câu chuyện tăm tình đầy thấm thía, đầy xúc động về một lẽ sống của con người trong  cuộc đời. Điều đó được thể hiện rõ qua bài thơ Ánh trăng

Mở đầu bài thơ bằng giọng điệu tâm tình kể cho ta nghe những gì trong quá khứ

Hồi nhỏ sống với đồng

với sông rồi với bể

Thời gian mà câu chuyện bắt đầu là hồi nhỏ, thời gian đó đưa ta trở về với tuổi ấu thơ êm đẹp hồn nhiên với những cánh đồng mênh mông vs biển rộng bao la với dòng sông êm đềm về một khoảng trời thơ ấu. Và về với khung trời kỉ niệm thân thương với ánh trăng làng.

Thời gian cứ dần trôi, cậu bé đầu trần chân đất ngày tắm mình trong ánh trăng quê ngày nào giờ trở thành người lính. Thời gian chiến tranh, không gian ở rừng gợi nhớ về những năm tháng chiến đấu đầy gian khổ thiếu thốn , nhưng trăng vẫn là người bạn

Hồi chiến tranh ở rừng

Trăng thành đôi tri kỷ

Vầng trăng tuổi thơ theo chân người lính ra đi, có mặt khắp mọi nẻo đường đánh giặc, cùng hành quân cùng ngủ lại nơi núi rừng. Hai câu thơ mở ra trước mắt người đọc không gian những cánh rừng khốc liệt trong bom đạn, những đêm mắc võng ngủ trong rừng thấy vầng trăng trên đầu súng. Trăng chứng kiến , sẽ chia những gian nan vất vả của người lính . Vầng trăng đã trở thành "tri kỉ". Trăng đã gắn bó  bao ân tình sâu nặng. Đó là sự gắn bó suốt chiều rộng không gian tới chiều dài của thời gian. Vâng,nếu như trong quá khứ trăng là vẻ đẹp thơ mộng tươi mát thì hiện tại trăng trăng là một điều thiêng là động lực để người lính tiếp tục chiến đấu. Bảovệ ánh trăng bình yên chi quê hương. Từ "ngỡ" là một sựu khẳng định điều người ta không thể quên vầng trăng tình nghĩa. Cứ ngỡ rằng nó ẩn sâu vào tiềm thức của con người như một chân lí không bao giờ thay đổi

Nhưng rồi ngày hòa bình lập lại, con người trở về thành phố sống một cuộc sống hoàn toàn khác

Từ hồi về thành phố

quen ánh điện cửa gương

Quá khứ trôi qua, con người trở về hiện tại với cuộc sống đầy đủ tiện nghi : ánh điện rực rỡ, sống trong nhà cao tầng hiện đại. Đó là những năm tháng sau chiến tranh, đất nước hòa bình không còn những mất mát đau thương,  nhưng cũng không còn tuổi thơ lam lũ của cậu bé thuở nhỏ. Trong thời gian đó tình cảm con người đối với trăng đã thay đổi

Vầng trăng đi qua ngõ

như người dưng qua đường

Vầng trăng đã được nhân hóa "vầng trăng đi ". Trăng vẫn xuất hiện bên người, vẫn đi về thường nhật. Dù thời gian , không gian có thay đổi nhưng trăng vẫn thủy chung , nghĩa tình. Trăng thì vẫn thế vẫn bên người như ngày xưa. Người vẫn thế nhưng giờ trăng như thừa. So sánh độc đáo,  trăng – người dưng thể hiện sự nhạt nhẽo lạnh lùng thờ ơ của con người. Ánh trăng đã đi vào quên lãng con người không hề hay biết.  Dường như cuộc sống xô bồ đã làm con người ta vô cảm là người ta nhanh chóng quên đi quá khứ ,quên đi những năm tháng gian lao vất vả, quên đi nghĩa tình con người.

Thế nhưng cuộc đời đâu phải luôn trôi êm ả. "Sông có khúc người có lúc "quả không sai.

Thình lình đèn điện tắt

phòng huynh đinh tối om

vội bật tung cửa sổ

đột ngột vầng trăng tròn

Tình huống diễn ra bất ngờ và cũng rất tự nhiên. Con người mở tung cửa sổ để tìm ánh trăng. Vầng trăng tròn hiện lên giữa cảnh tối om như thứ ánh sáng kì diệu tưởng chừng đã chìm âu vào quên lãng

Ngửa mặt lên nhìn trăng

có cái gì rưng rưng

như là đồng là bể

như là sông là rừng

Con người đã đối diện với ánh trăng đối diện đàm tâm với cử chỉ thái độ đầy thành kính xúc động. Từ "rưng rưng" là một từ dùng đắt giá diễn tả cảm xúc nghẹn ngào xúc động vì tìm lại được những điều quý giá tưởng chừng đã đánh mất. Trong giây phút đó, con người như được sống lại với không gian bát ngát tuổi thơ sống dậy cả quá khứ khổ đau với những gì đẹp đẽ và thiêng liêng với những gì mà những năm tháng sống gấp gáp hối hả xô bồ nơi thành phố đã làm người ta quên lãng. Câu thơ chứa đựng sự hàm ơn đến khó tả về sự xuất hiện đột ngột của vầng trăng. Sự xuất hiện của vầng trăng giữa bầu trời để lại trong ta biết bao suy ngẫm.

Trăng cứ trong vành vạnh

kể chi người vô tình

vầng trăng im phăng phắc

đủ cho ta giật mình

Một lần nữa hình ảnh "vầng trăng tròn" lại xuất hiện. Phải chăng đó là hình ảnh diễn tả sự lớn lao trọn vẹn của trăng. Trăng vẫn đẹp vẫn vẹn nguyên vẫn thủy chung với con người. "Cứ" khẳng định tấm lòng son sắt khẳng định vẻ đẹp vĩnh hằng của quá khứ. Vầng trăng là hình ảnh ẩn dụ tượng trưng cho quá khứ đẹp đẽ chẳng thể phai mờ. Con người có thể vô tình, có thể lãng quên nhưng thiên nhiên  nghĩa tình quá khứ thì luôn bất diệt. Trăng không chỉ tròn. Mà " m phăng phắc" nghệ thuật nhân góa đầy ý nghĩa. Trăng vẫn âm thầm lặng lẽ độ lượng bao dung nhưng đầy nghiêm khắc. Không lên án không phê phán mà lặng lẽ đem vầng sáng ấy chiếu rọi vào nơi thẳm sâu trong tâm hồn. Từ đó để con người tự nhận ra được sự bạc bẽo của mình. Giây phút " giật mình" ấy tuy muộn màng nhưng cũng rất đáng quý. Nó giúp con người nhận ra lâu nay mình là kẻ bội bạc, giúp con người tìm lại cả một quá khứ ân tình, ân nghĩa . Đó là quá khứ đẹp đẽ của tuổi thơ.

Vầng trăng là hình ảnh ẩn dụ xuyên suốt bài thơ. Trăng ko chỉ huyền diệu kì ảo mà còn là thứ ánh sáng soi rọi tâm hồn, đánh thức tình cảm ẩn sâu trong góc khuất tâm hồn con người.

Nguyễn Thị Kiều Chinh

Lớp 11A2, Trường THPT Phạm Hồng Thái, Hưng Nguyên, Nghệ An

Loading...